Πέστιανη — Κρυόβρυση
Τόποι & μικροϊστορίες
Πέστιανη — Κρυόβρυση
Η Πέστιανη είναι η σημερινή Κρυόβρυση, μικρός ορεινός οικισμός στη Δημοτική Ενότητα Ηγουμενίτσας του ομώνυμου Δήμου. Το διάταγμα μετονομασίας της Πέστιανης σε Κρυόβρυση υπογράφηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 1955 και δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 1955, στο ΦΕΚ Α΄ 287 (σ. 2402). Η ημερομηνία διατάγματος που αναφέρει ο Πανδέκτης διακρίνεται από την ημερομηνία δημοσίευσης. Στην ίδια εγγραφή διασώζεται και η παλαιότερη παραλλαγή «Πέτσιανη».
Η Πέστιανη στο πρωτότυπο ΦΕΚ
Το ΦΕΚ Α΄ 287/10.10.1955 καταγράφει μαζί την Πέστιανη → Κρυόβρυση και το Σαράτσιον → Μύλοι, καθώς και τη μετονομασία της κοινότητας. Δείτε τη σάρωση και τη μεταγραφή της σ. 2402.
Στην Απογραφή 2021 η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει χωριστά την Κρυόβρυση (1 μόνιμος κάτοικος) και τα Πεστανιώτικα (72). Πρόκειται για διαφορετικούς κωδικούς οικισμών· οι αριθμοί δεν αποδεικνύουν από μόνοι τους τη διαδρομή μετεγκατάστασης ή τη γλώσσα των κατοίκων. Δείτε τη διευκρίνιση και την πρωτογενή πηγή.
Πέστιανη — Κρυόβρυση
Η Πέστιανη είναι η σημερινή Κρυόβρυση, μικρός ορεινός οικισμός στη Δημοτική Ενότητα Ηγουμενίτσας του ομώνυμου Δήμου. Το διάταγμα μετονομασίας της Πέστιανης σε Κρυόβρυση υπογράφηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 1955 και δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 1955, στο ΦΕΚ Α΄ 287 (σ. 2402). Η ημερομηνία διατάγματος που αναφέρει ο Πανδέκτης διακρίνεται από την ημερομηνία δημοσίευσης. Στην ίδια εγγραφή διασώζεται και η παλαιότερη παραλλαγή «Πέτσιανη».
Σπίτια, δουλειές και γιορτές στη μεταπολεμική μνήμη
Σε κείμενο που αναδημοσιεύθηκε το 2017, ο συνταξιούχος δάσκαλος Γρηγόριος Αντωνίου Δήμας ανακαλεί τις επισκέψεις του στην Πέστιανη κατά τα έτη 1947–1953. Περιγράφει πέτρινα, συνήθως διώροφα σπίτια, κοντά το ένα στο άλλο, και μονοπάτια που συνέδεαν τους μαχαλάδες. Θυμάται την κτηνοτροφία ως κύρια απασχόληση, περιορισμένη καπνοκαλλιέργεια και ορισμένους ξυλοκόπους που προμήθευαν καυσόξυλα σε φούρνους της Ηγουμενίτσας.
Στην αφήγησή του ξεχωρίζουν οι συγγενικές επισκέψεις, η φιλοξενία και η συλλογική προετοιμασία των γάμων. Ιδιαίτερη εντύπωση του είχε προκαλέσει ο χορός Μπεράτι. Ανακαλεί ακόμη μια εβδομάδα κατά την οποία φωτογράφιζε συγγενείς και φίλους με δανεική μηχανή. Πρόκειται για το βλέμμα ενός συγκεκριμένου επισκέπτη και συγγενή, που διασώζει σκηνές καθημερινότητας και υποδεικνύει πιθανό φωτογραφικό υλικό προς αναζήτηση.
Εργασία και οικογενειακές μετακινήσεις
Σχολικές εκθέσεις συνδέουν την Πέστιανη με καπνοκαλλιέργεια και ανεπαρκή εισοδήματα το 1946–47. Το 1968–69 καταγράφουν παιδιά γονέων εργαζόμενων στη Δυτική Γερμανία, υπό τη φροντίδα ηλικιωμένων συγγενών. Στους τελευταίους αναφέρεται η ρητή γλωσσική μαρτυρία του παραπάνω πίνακα.
Ποδόσφαιρο και ένα τοπικό αρχείο
Ένα ακόμη κεφάλαιο της συλλογικής ζωής αφορά τον Αθλητικό Ποδοσφαιρικό Γυμναστικό Σύλλογο «Πέστιανη Κρυόβρυσης». Αφιέρωμα του 2021, με υλικό που παραχώρησε ο παλαιός πρόεδρός του Παντελής Ιωάννου, παρουσιάζει φωτογραφίες της ομάδας, το λάβαρο και αναπαραγωγές εγγράφων. Η λεζάντα της πρώτης γενικής συνέλευσης δίνει ημερομηνία 25 Ιουλίου 1982. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι τα έγγραφα βρίσκονταν στο κοινοτικό κατάστημα Κρυόβρυσης. Αυτό αποτελεί συγκεκριμένο σημείο εκκίνησης για αναζήτηση του αρχείου και για μελέτη της συμμετοχής των κατοίκων στον τοπικό αθλητισμό.
Ονομασίες μέσα στον χρόνο
- Πέστιανη
- 1955-09-20 — Μετονομασία κατά Πανδέκτη, ΦΕΚ287/1955· το ΦΕΚ δεν αναγνώστηκε αυτοτελώς.
Γλωσσικά τεκμήρια και εποχή
Ο χαρακτηρισμός «ξενόφωνος» του πίνακα15 δεν κατονομάζει μόνος του τη γλώσσα.
Χρόνος παρατήρησης: δεν εξακριβώθηκε
Τόμος Β πίνακας15, γραμμή27.Έκθεση νηπιαγωγείου Κρυόβρυσης1968–69 κατονομάζει «Αλβανοτσάμικον ιδίωμα» σε ηλικιωμένους οικείους παιδιών με γονείς στη Δυτική Γερμανία.
1968–1969
Τόμος Α σ.160, πρώτη παράγραφοςΙστορίες που συνδέονται με τον τόπο
Πέστιανη: η επιθυμία να μείνει μαζί το χωριό
Σε κείμενό του το 2016ο Αλέξιος Τρουμπούκης περιγράφει την αποκατάσταση μετά τον σεισμό του 1979 ως ζήτημα οικογενειακού μέλλοντος.
Διαβάστε την ιστορίαΠέστιανη και Γκανί: τι καταγράφει η Βουλή το 1997
Η απάντηση του Υφυπουργού Υγείας και Πρόνοιας Θεόδωρου Κοτσώνη, στις 8 Σεπτεμβρίου 1997, συνδέει ρητά τον σεισμό του 1979 με πρόγραμμα λαϊκής κατοικίας που εγκρίθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 1987 στη θέση Γκανί Γραικοχωρίου.
Διαβάστε την ιστορίαΌταν αλλάζει ο σχολικός χάρτης
Κοινοβουλευτική απάντηση του Ιανουαρίου 1997 δίνει συγκεκριμένα ίχνη των αλλαγών στην εκπαίδευση.
Διαβάστε την ιστορίαΝοέμβριος 1979: η καθημερινότητα έξω από το σπίτι
Το πρωτοσέλιδο του Ηπειρωτικού Αγώνα της 8ης Νοεμβρίου 1979 μεταφέρει εικόνες από τις πρώτες ημέρες μετά τον σεισμό.
Διαβάστε την ιστορία