Θεσπρωτία · Ιστορία & πολιτισμός
Ιστορία, γλώσσα και μνήμη των ορθόδοξων αρβανίτικων κοινοτήτων.
Ένα ταξίδι στους τόπους, στις λέξεις και στις ζωές των ανθρώπων. Μέσα από τεκμήρια, μελέτες και προσωπικές αφηγήσεις.
Το επίκεντρο του έργου
Η ιστοσελίδα είναι αφιερωμένη στις ορθόδοξες κοινότητες της Θεσπρωτίας με αρβανίτικη γλωσσική και πολιτιστική παράδοση. Αφετηρία της είναι οι άνθρωποι: οι τρόποι με τους οποίους μιλούσαν, εργάζονταν, ονόμαζαν τον τόπο τους και μετέδιδαν τις εμπειρίες τους στις επόμενες γενιές.
Η γλώσσα, η ιστορική καταγωγή και ο εθνικός αυτοπροσδιορισμός εξετάζονται ως διαφορετικά ερωτήματα. Η ιστορία των μουσουλμάνων Τσάμηδων παρουσιάζεται χωριστά, στο πλαίσιο των εξελίξεων που επηρέασαν την περιοχή.
Από πού να ξεκινήσετε
Τι σημαίνουν οι ιστορικοί όροι, και πώς αλλάζουν μέσα στον χρόνο.
02Μικροϊστορίες, σχολεία, δουλειές και οικογενειακές διαδρομές.
03Από τις παλιές καταγραφές στις μεταβολές του εικοστού αιώνα.
Ξεκινήστε από τα ονόματα και τις ταυτότητες για να κατανοήσετε τους βασικούς όρους. Συνεχίστε με τη γλώσσα και τους τόπους, διαβάστε την ενότητα για το Σούλι και ακολουθήστε το ιστορικό χρονολόγιο. Οι πηγές συνοδεύουν τις αφηγήσεις, ώστε κάθε αναγνώστης να μπορεί να προχωρήσει στη δική του έρευνα.
Κοντά στους τόπους
Κρυόβρυση · Πέστιανη · Πέτσιανη
Η Πέστιανη είναι η σημερινή Κρυόβρυση, μικρός ορεινός οικισμός στη Δημοτική Ενότητα Ηγουμενίτσας του ομώνυμου Δήμου. Η βάση Πανδέκτης του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών καταγράφει τη μετονομασία στις 20 Σεπτεμβρίου 1955, με παραπομπή στο ΦΕΚ 287/1955. Στην ίδια εγγραφή διασώζεται και η παλαιότερη παραλλαγή «Πέτσιανη».
Γνωρίστε τον τόποΚαστρί Ντάγι · Καστρί Ηγουμενίτσας
Το Καστρί διαθέτει βιβλιογραφική σύνδεση με την τοπική αρβανίτικη γλωσσική ιστορία και σχολικό αρχείο που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, βιβλίο καλλιτεχνικών εκθέσεων. Ανήκει στον Δήμο Ηγουμενίτσας και διαφέρει από το ομώνυμο χωριό της Πρέβεζας.
Γνωρίστε τον τόποΣούβλιαση · Σουβλιάσι
Ο Άγιος Βλάσιος προσφέρει συγκεκριμένη διαδρομή έρευνας μέσω του δημοτικού και νυχτερινού σχολείου του και του κοινού νηπιαγωγείου Αγίου Βλασίου–Καστρίου. Οι καταλογογραφημένες σειρές επιτρέπουν αναζήτηση της εκπαιδευτικής και κοινωνικής ιστορίας με σαφείς αρχειακούς κωδικούς.
Γνωρίστε τον τόποΝέα συλλογή τεκμηρίων
Φωτογραφίες, παλιές απεικονίσεις και επίσημα κείμενα συναντούν τις ιστορίες των χωριών.
Fred Boissonnas · 1913 · CC BY 4.001 / ΕικόνεςΑπό τον χάρτη του Lapie και το Σούλι του 1913 έως τις νεότερες φωτογραφίες των τόπων.
ΦΕΚ και κοινοβουλευτικό τεκμήριο, με σαρώσεις και διορθώσεις ελληνικού OCR.
15 οικισμοί στην Απογραφή 2021, κοινότητες και οκτώ διοικητικές μετονομασίες.
Πίσω από κάθε αφήγηση
Ποιος μιλά; Πότε γράφτηκε ένα έγγραφο; Τι ακριβώς τεκμηριώνει; Οι παραπομπές συνοδεύουν την ανάγνωση, για να μπορείτε να ακολουθήσετε τη δική σας διαδρομή.
Εξερευνήστε τη βιβλιογραφίαΜνήμη της καθημερινότητας
Η Πολυξένη Αθανασίου αφηγήθηκε το 2021 ένα περιστατικό από τα παιδικά της χρόνια στον Αργυρότοπο.
Διαβάστε την ιστορίαΣτην αφήγηση της Ευαγγελίας Παππά, το 2021, ο Άγιος Αθανάσιος της Πέρδικας εμφανίζεται ως τόπος οικογενειακής ζωής και καθημερινής φροντίδας.
Διαβάστε την ιστορίαΟ Ηλίας Νικολάου, σε συνέντευξη του Αυγούστου 2020, περιγράφει την παιδική του ζωή στο Μαργαρίτι μέσα σε αγροτική οικογένεια με οκτώ παιδιά.
Διαβάστε την ιστορίαΣε συνέντευξη του 2015ο Χρήστος Ευαγγέλου εξηγεί πώς συγκρότησε τη φωτογραφική συλλογή της Πλαταριάς.
Διαβάστε την ιστορίαΜια οικογενειακή φωτογραφία, ένα τοπωνύμιο ή μια ανάμνηση από το σχολείο μπορεί να ανοίξει ένα ουσιαστικό ιστορικό ερώτημα. Στόχος του έργου είναι να δημιουργηθεί χώρος για τέτοια τεκμήρια, με γνωστή προέλευση και σεβασμό σε όσους τα μοιράζονται. Η αρχική παρουσίαση στηρίζεται σε δημοσιευμένες μελέτες και τεκμήρια· οι νέες συλλογές θα προστίθενται όταν ολοκληρώνεται η τεκμηρίωσή τους.
Μια πρώτη ματιά στον χρόνο
Μαρτυρία οικισμού Souli στο φορολογικό κατάστιχο TT 273.
σ.351–352· δεν ισοδυναμεί με χρονολογία ίδρυσης ή πολιτικής συγκρότησης.Αποχώρηση Σουλιωτών μετά τη σύγκρουση με τον Αλή πασά.
Ιστορική διαδρομή.Σουλιωτική Λεγεώνα στην Κέρκυρα
Περίπου 600 άνδρες σύμφωνα με τον Pappas.