Καστρί Θεσπρωτίας

Ένα σύγχρονο σημείο αναφοράς

Η Απογραφή 2021 καταγράφει 664 μόνιμους κατοίκους στον οικισμό Καστρί. Το σύνολο της ομώνυμης κοινότητας είναι διαφορετική στατιστική μονάδα. Δείτε τον πίνακα, τον γεωγραφικό κωδικό και την ακριβή σελίδα της ΕΛΣΤΑΤ.

Καστρί, Άγιος Βλάσιος και Πέστιανη στην καταγραφή του 1895

Στην έκδοση της οθωμανικής στατιστικής του 1895 από τον ιστορικό Μιχάλη Κοκολάκη, το Καστρί Ηγουμενίτσας εμφανίζεται ως Καστρί Ντάγι και ο Άγιος Βλάσιος ως Σούβλιαση. Οι εγγραφές ανήκουν στον καζά Μαργαριτιού και επιτρέπουν μια συγκεκριμένη ματιά στο οικιστικό τοπίο πριν από την ένταξη της περιοχής στο ελληνικό κράτος.

Εγγραφή του 1895	Χανέδες	Άρρενες	Θήλεις
Καστρί Ντάγι	189	399	396
Σούβλιαση [Άγιος Βλάσιος]	194	459	430
Πέστανη [Κρυόβρυση]	43	125	106

Οι χανέδες ήταν οθωμανική απογραφική μονάδα σπιτιών ή εστιών. Δεν πρέπει να μετατρέπονται αυτόματα σε σύγχρονα νοικοκυριά. Οι στήλες αυτές δεν περιέχουν κατανομή κατά γλώσσα ή θρήσκευμα. Η συντομογραφία «χ.» δηλώνει χωριό και το «τ.» τσιφλίκι. Στην ίδια στατιστική υπάρχει και διαφορετικό Καστρί, στην περιοχή Φαναρίου· η διάκριση των δύο οικισμών είναι απαραίτητη.

Η δημοτική παρουσίαση συνδέει τον Άγιο Βλάσιο με την παλαιότερη ονομασία Σούβλιαση και αναφέρει αλλαγή ονόματος στις 20 Σεπτεμβρίου 1928.

Τεκμηρίωση Μιχάλης Κοκολάκης · 2003 S61 Δήμος Ηγουμενίτσας · χ.χ. S65

Το Καστριώτικο Καρναβάλι και η αναπαράσταση του γάμου

Την Καθαρά Δευτέρα το Καστρί αποτελεί τόπο συνάντησης και δημόσιας παρουσίασης της τοπικής παράδοσης. Η πολιτιστική διαδρομή «Εγνατία» του Υπουργείου Πολιτισμού περιγράφει την ολοκλήρωση των αποκριάτικων εκδηλώσεων της περιοχής με αναπαράσταση αρβανίτικου γάμου και γλέντι στο χωριό. Η ονομασία αυτή ανήκει στη σημερινή παρουσίαση του δρώμενου και έχει ιδιαίτερη θέση στη μνήμη που επιλέγει να αναδείξει η κοινότητα.

Στη δήλωση για την άυλη κληρονομιά, ο σύλλογος «ΤΙΤΑΝΗ» περιγράφει πομπή από το Ίδρυμα Ηλία Σάρρα, ηπειρώτικη μουσική, ζωγραφισμένες λευκές μάσκες και βελούδινες χρυσοκέντητες φορεσιές. Ανάμεσα στους θεατρικούς ρόλους βρίσκονται ο γιατρός, ο παπάς, η αρκούδα και ο αρκουδιάρης. Το κοινό γεύμα και η τελετουργική αποκάλυψη των μεταμφιεσμένων ολοκληρώνουν τη γιορτή. Η κατασκευή και η ζωγραφική των μασκών αναφέρονται επίσης ως μέρος της πρακτικής.

Ο φορέας που υπέβαλε τη δήλωση είναι ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αγίου Βλασίου–Καστρίου–Μαυρουδίου «ΤΙΤΑΝΗ». Η ίδια η δήλωση περιγράφει τη συμμετοχή κατοίκων του Καστρίου και εθελοντών της γύρω περιοχής. Το δελτίο, που στην τρέχουσα ηλεκτρονική εγγραφή εμφανίζει ημερομηνία 12 Φεβρουαρίου 2026, δημοσιεύεται στις δηλώσεις που προχώρησαν στο επόμενο στάδιο· πρόκειται για στάδιο της διαδικασίας και όχι για τεκμήριο ολοκληρωμένης εγγραφής σε εθνικό ή διεθνή κατάλογο.

Μια συγκεκριμένη χρονιά της γιορτής αποτυπώνεται στο ρεπορτάζ της ΕΡΤ της 3 Μαρτίου 2025, που καταγράφει αναπαράσταση αρβανίτικου γάμου, προγαμήλια τελετουργικά και γλέντι. Η δημοσίευση επιτρέπει να συνδέσουμε την περιγραφή με χρονολογημένη εκδήλωση. Οι αφηγήσεις για την παλαιότητα του εθίμου παραμένουν μέρος της τοπικής μνήμης και χρειάζονται ξεχωριστά ιστορικά τεκμήρια για ακριβή χρονολόγηση.

Τεκμηρίωση Υπουργείο Πολιτισμού / Πολιτιστική Διαδρομή Εγνατία · χ.χ. S62 Πολιτιστικός Σύλλογος Αγίου Βλασίου–Καστρίου–Μαυρουδίου «ΤΙΤΑΝΗ» · 2026 S63 Μπέλλα Θεριού · 2025 S64

Ονομασίες μέσα στον χρόνο

Καστρί Ντάγι · 1895
Τεκμηρίωση Μιχάλης Κοκολάκης · 2003 S61

Μαρτυρημένη ιστορική ονομασία στην έκδοση του σαλναμέ του1895. Δεν συνάγεται από αυτήν ετυμολογία ή γλώσσα.

Διοικητική αναφορά: Θεσπρωτίας · Ηγουμενίτσας · Ηγουμενίτσης
Έλεγχος: 2023-08-01

Γλωσσικά τεκμήρια και εποχή

Αναφορά ορθόδοξων αλβανόφωνων στον Sintès.

2010–2011

σ.59–60

Τεκμηρίωση Pierre Sintès · 2023 S04

Το S1 Text καταγράφει το ζωωνύμιο Σισελιώπα (siseliópa) στο Καστρί Θεσπρωτίας.

Δημοσίευση 2023

S1 Text §2.1.8

Τεκμηρίωση Leonidas-Romanos Davranoglou και Leonidas Embirikos · 2023 S12

Σχολική έκθεση1946–47 που παρατίθεται στη διατριβή κατονομάζει «Αλβανική (Αρβανίτικη)».

1946–1955

Τόμος Α σ.159· τόμος Β πίνακας15.

Τεκμηρίωση Σταματία Παπαδημητρίου · 2006 S60

Η καταγραφή ενός ζωωνυμίου δεν είναι μέτρηση σημερινής γλωσσικής χρήσης.

Ιστορίες που συνδέονται με τον τόπο

Ιστορικά έγγραφα σε επιστημονική μελέτη

Καστρί και Σούβλιαση στα έγγραφα του 1815–1817

Το Καστρί και η Σούβλιαση, ο σημερινός Άγιος Βλάσιος, εμφανίζονται σε έγγραφα της διοίκησης του Αλή πασά που μελέτησε η ιστορικός Μαρία Ανεμοδουρά.

Διαβάστε την ιστορία

Σχολικά αρχεία

Αρχειακή περιγραφή

Δημοτικό Σχολείο / Σχολικό Κέντρο Καστρίου

1945–2012 · 3 φάκελοι

GRGSA-THE EDU.210

Μαθητολόγια
Γενικοί και ημερήσιοι έλεγχοι
Πιστοποιητικά
Πρακτικά
Μητρώο
Βιβλίο καλλιτεχνικών εκθέσεων
Ευρετήριο μαθητών

Διαβάστηκε ο κατάλογος· δεν εξετάστηκαν τα πρωτότυπα βιβλία.

Τεκμηρίωση Γενικά Αρχεία του Κράτους — Τμήμα Θεσπρωτίας · χ.χ. S55

Αρχειακή περιγραφή

Δημοτικό και Νυχτερινό Σχολείο Αγίου Βλασίου

1945–1989 · 3 φάκελοι

GRGSA-THE EDU.211

Μαθητολόγια ημερήσιου και νυχτερινού σχολείου
Πιστοποιητικά
Περιουσία σχολείου
Μητρώο και πρόοδος Αγίου Βλασίου–Καστρίου
Γενικοί έλεγχοι

Διαβάστηκε ο κατάλογος· δεν εξετάστηκαν τα πρωτότυπα βιβλία.

Τεκμηρίωση Γενικά Αρχεία του Κράτους — Τμήμα Θεσπρωτίας · χ.χ. S57

Αρχειακή περιγραφή

Νηπιαγωγείο Αγίου Βλασίου–Καστρίου

1966–2004 · 9 βιβλία

GRGSA-THE EDU.194

Πρωτόκολλο αλληλογραφίας
Πρακτικά
Μαθητολόγιο
Ταμείο σχολικής επιτροπής

Διαβάστηκε ο κατάλογος· δεν εξετάστηκαν τα πρωτότυπα βιβλία.

Τεκμηρίωση Γενικά Αρχεία του Κράτους — Τμήμα Θεσπρωτίας · χ.χ. S58

Τεκμηρίωση Υπουργείο Εσωτερικών · 2023 S43 ΕΕΤΑΑ · χ.χ. S48 Pierre Sintès · 2023 S04 Leonidas-Romanos Davranoglou και Leonidas Embirikos · 2023 S12 Γενικά Αρχεία του Κράτους — Τμήμα Θεσπρωτίας · χ.χ. S55 Γενικά Αρχεία του Κράτους — Τμήμα Θεσπρωτίας · χ.χ. S58 Σταματία Παπαδημητρίου · 2006 S60 Μιχάλης Κοκολάκης · 2003 S61 Πολιτιστικός Σύλλογος Αγίου Βλασίου–Καστρίου–Μαυρουδίου «ΤΙΤΑΝΗ» · 2026 S63 Δήμος Ηγουμενίτσας · χ.χ. S65 Μαρία Κ. Ανεμοδουρά · 2020 S98

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Οι Αρβανίτες της Θεσπρωτίας